opis przypadku

materiały dodatkowe

Pliki: Lublin – „Emaus”

Lublin – „Emaus”

Fot. Łukasz Sokół



POMÓC SAMEMU SOBIE – WSPÓLNOTA EMAUS W KRĘŻNICY JAREJ
Misja realizowana przez światowy ruch Emaus polega na tworzeniu wspólnot, które pomagają ludziom bezdomnym, dając im schronienie, poczucie bezpieczeństwa, ofiarowując przyjaźń i przywracając radość życia. Lubelskie Stowarzyszenie Emaus we współpracy z Fundacją „Między Nami” powołało spółdzielnię socjalną (rzemieślniczy zakład z warsztatem stolarskim, spawalniczo-ślusarskim i tartakiem), dzięki której członkowie wspólnoty mogą godnie żyć – pracując. Na stronie internetowej spółdzielni piszą o sobie: „Jesteśmy przekonani, że nasza oferta i praca zostanie doceniona przez klientów ceniących sobie wysoką jakość produktów oraz myślących o rozwoju lokalnym i pomocy drugiemu człowiekowi – zwłaszcza temu, który chce pomóc sam sobie”.

cele/misja

Integracja społeczna i zawodowa oraz pomoc osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym poprzez życie we wspólnocie i wspólną pracę

działalność

Produkty i usługi wykonywane przez warsztat stolarski, ślusarsko-spawalniczy, betonowy i tartak

forma prawna

Spółdzielnia socjalna osób prawnych utworzona przez stowarzyszenie i fundację

dane teleadresowe

Spółdzielnia Socjalna Emaus, tel.: 81-511-91-31, email: , www.spoldzielniaemaus.pl

osoba do kontaktu

Zbigniew Drążkowski – prezes spółdzielni

rozpoczęcie działalności

2010 rok

KONTEKST/TŁO/HISTORIA

W 1989 roku Zbigniew Drążkowski, fundator i założyciel fundacji, a obecnie szef stowarzyszenia i prezes spółdzielni socjalnej, zakupił za pieniądze otrzymane od przyjaciół w Szwajcarii dwa hektary ziemi w Krężnicy Jarej na przedmieściach Lublina, stanowiące kapitał początkowy przedsięwzięcia. Celem fundacji było stworzenie miejsca do zamieszkania dla osób bezdomnych i niepełnosprawnych intelektualnie. Dzięki pomocy blisko 300 sponsorów – osób fizycznych, organizacji oraz instytucji, które udzieliły wsparcia rzeczowego bądź ofiarowały swój czas i ręce do pracy – powstał pierwszy budynek mieszkalny w Krężnicy Jarej. Jego budowa rozpoczęła dalszy rozwój inwestycyjny i organizacyjny. Dziś w trzech domach mieszka ponad 30 osób – członków wspólnoty Emaus.

W 1991 roku Zbigniew Drążkowski zetknął się z międzynarodowym ruchem Emaus. To spotkanie zdecydowało o dalszym rozwoju fundacji i nadało jej nowy kierunek. Dzięki wsparciu ruchu Emaus fundacja otworzyła w centrum Lublina sklep z używanymi towarami, którego prowadzeniem w kwietniu 1995 roku zajęło się nowo powstałe Stowarzyszenie Emaus w Krężnicy Jarej. Od 1999 roku jest ono członkiem Międzynarodowego Ruchu Emaus (Emmaüs International), który skupia ok. 300 grup działających w 40 krajach, na 5 kontynentach. Jednym z głównych celów tego ruchu jest prowadzenie wspólnot osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, osiągających samowystarczalność finansową, uzyskiwaną dzięki zbiórce i sprzedaży używanych mebli, odzieży, sprzętu AGD i RTV oraz innych przedmiotów przekazywanych nieodpłatnie przez darczyńców. Wszystkie  przedsięwzięcia ekonomiczne Emaus są zorientowane na cel społecznie użyteczny i stanowią element całego systemu wsparcia osób zagrożonych wykluczeniem. – Fundacja „Między Nami” zajmuje się profesjonalnymi formami wsparcia, takimi jak: Warsztat Terapii Zajęciowej i Powiatowy Ośrodek Wsparcia; Stowarzyszenie Emaus to działalność o charakterze samopomocowym (wspólnota i zbiórka publiczna) prowadzona przez jej członków; natomiast Spółdzielnia Socjalna Emaus jest przedsiębiorstwem społecznym, czyli firmą o celach socjalnych, ale także sposobem na aktywizację zawodową i integrację społeczną – tłumaczy Zbigniew Drążkowski.

Schemat systemu wsparcia osób zagrożonych wykluczeniem społecznym zamieszczony został w dziale: Materiały dodatkowe.

Działania stowarzyszenia i fundacji służą wspólnocie. Jest to wspólnota życia i pracy ludzi zagrożonych wykluczeniem społecznym. W domach wspólnoty lubelskiego Emaus mieszkają osoby, które z różnych przyczyn nie mają własnego domu. Tu znajdują dach nad głową, wyżywienie, lekarstwa oraz wszystko, co jest niezbędne do prowadzenia normalnego życia. Otrzymują również świadczenie socjalne na własne wydatki w wysokości 240 zł miesięcznie. Wspólnota kieruje się regulaminem i trzema zasadami: partnerstwa, autonomii oraz solidarności.

– Wspólnota żyje własnym, naturalnym rytmem i tym się tylko różni od zwykłego domu, że ludzie obcy sobie nie tylko mieszkają razem, ale i wzajemnie się wspierają. Zasada partnerstwa oznacza, że każdy ma prawo być członkiem wspólnoty. Z różnic intelektualnych, ekonomicznych, rasowych czy religijnych nie wynika ograniczanie praw. Druga zasada to autonomia. Jej początkiem jest własna praca członków wspólnoty i niezależność ekonomiczna. Dzięki niej wspólnota ma swobodę w kształtowaniu form wsparcia, przyjmuje własne rozwiązania organizacyjne, które wynikają z doświadczenia i przekonań. Zasadę solidarności rozumiemy jako moralne prawo i obowiązek wzajemnego wspierania się i wspierania innych, którzy są w sytuacji wykluczenia, czyli potrzebują pomocy. Te trzy zasady stanowią fundament życia naszej wspólnoty – wyjaśnia Zbigniew Drążkowski.

Z biegiem czasu zrodziła się potrzeba utworzenia warsztatu stolarskiego przy sklepie z używanym sprzętem, ponieważ meble trafiające do wspólnoty często wymagały naprawy bądź renowacji. Warsztat zaczął funkcjonować w 2002 roku w ramach projektu „Odnowa – warsztaty naprawcze”, finansowanego ze środków przedakcesyjnych UE Programu Phare. Dodatkowo niektórzy członkowie wspólnoty zostali przyuczeni do wykonywania zawodu stolarza. W latach 2004-2005, dzięki uzyskaniu dotacji do projektu „Moje życie, moja praca” w programie „Phare 2002 – integracja społeczna i zawodowa grup zagrożonych wykluczeniem społecznym”, powiększono stolarnię oraz wybudowano tartak i ślusarnio-spawalnię. Kilka osób uzyskało nowe kwalifikacje, potwierdzone dyplomami. Szkolenia zakończone egzaminem czeladniczym zorganizował partner projektu – Izba Rzemieślnicza w Lublinie. W miarę rozwoju prowadzonej działalności funkcjonowanie warsztatu nabrało własnej dynamiki, stając się niezależnym źródłem dochodu. W związku z tym zmieniono profil działalności: powstał zakład produkcyjno-usługowy w ramach utworzonego w 2007 roku przedsiębiorstwa społecznego, prowadzonego w formie działalności gospodarczej stowarzyszenia. Wsparciem dla rozwoju warsztatu było także uczestnictwo w projekcie „Budujemy Nowy Lisków” w ramach programu IW EQUAL w latach 2006-2008, dzięki któremu powstał budynek stolarni.

Po znowelizowaniu w 2009 roku ustawy o spółdzielniach socjalnych pojawiła się możliwość utworzenia spółdzielni socjalnej przez dwa podmioty prawne. Tego samego roku, jesienią, rozpoczęła się dyskusja nad powołaniem spółdzielni z udziałem zarządów Stowarzyszenia Emaus, Fundacji „Między Nami” i przedstawicieli wspólnoty. Z jednej strony – decyzja o utworzeniu spółdzielni stanowiła kolejny etap i szansę rozwoju, z drugiej – pozwalała zachować przejrzystość w działaniach stowarzyszenia. Inne, praktyczne powody utworzenia Spółdzielni Socjalnej Emaus, zarejestrowanej 29 kwietnia 20010 roku, wskazuje Renata Jankowska, pracownik spółdzielni: – Stowarzyszenie się rozrasta, prowadzi wiele działań i ta działalność była już na tyle duża i pochłaniająca naszą energię, że trzeba było powołać instytucję posiadającą oddzielny budżet, którym zarządzają inne osoby. Inna jest też świadomość naszych pracowników, którzy idą do pracy w spółdzielni socjalnej, a nie tylko do… stowarzyszenia, które i tak im wszystko zapewnia. A w stosunku do klientów jest to oddzielna instytucja, a nie stowarzyszenie, które postrzegane jest jako organizacja pozarządowa, a nie firma.

Stowarzyszenie Emaus przekazało spółdzielni całość majątku służącego działalności gospodarczej. Były to ruchomości (wyposażenie), nieruchomości (budynek stolarni oraz prawa do innych budynków) i inne zasoby, które stanowią kapitał początkowy, potrzebny do prowadzenia działalności.
 

DZIAŁALNOŚĆ

W niniejszym rozdziale została opisana Spółdzielnia Socjalna Emaus – jeden z głównych elementów systemu wsparcia Emaus w Krężnicy Jarej, przynoszący dochód. Inne przedsięwzięcia zostały przedstawione w rozdziale „Działalność pozostała”. Podział, dokonany na potrzeby niniejszej publikacji, obrazuje poniższy schemat:

Działalność główna Działalność pozostała
Spółdzielnia Socjalna Emaus

 

 

Sklep Stowarzyszenia Emaus

Fundacja „Między Nami”

  • Powiatowy Ośrodek Wsparcia (POW)
  • Warsztaty Terapii Zajęciowej (WTZ)

Spółdzielnia Socjalna Emaus, która od zlikwidowanego przedsiębiorstwa społecznego stowarzyszenia przejęła warsztat stolarski, ślusarsko-spawalniczy, betonowy i tartak, wykonuje zlecenia głównie dla instytucji publicznych, jak również firm i klientów indywidualnych. W swojej ofercie posiada:

  • meble ogrodowe i kominkowe;

  • altany ogrodowe oraz inne elementy małej architektury;

  • więźby dachowe, stolarkę budowlaną;

  • wiaty przystankowe i inne konstrukcje metalowe;

  • bramy i ogrodzenia;

  • ławki parkowe (6 różnych modeli), kosze na śmieci;

  • inne zlecenia dostosowane do indywidualnych potrzeb zamawiających.

Na stronie internetowej spółdzielcy z Krężnicy Jarej informują:
„Jesteśmy w stanie zrealizować niemal każdy, nawet najbardziej ekstrawagancki pomysł. Naszymi atutami są: znajomość tradycyjnego rzemiosła i umiejętność pracy ręcznej, niezbędnej do wykonywania niepowtarzalnych wzorów odpowiadających naturze drewna i realizacji zamówień uwzględniających indywidualne potrzeby Klienta. Jesteśmy przekonani, że nasza oferta i praca zostanie doceniona przez klientów ceniących sobie wysoką jakość produktów oraz myślących o rozwoju lokalnym i pomocy drugiemu człowiekowi – zwłaszcza temu, który chce pomóc sam sobie."

Spółdzielnia rozpoczęła działalność od wykonywania prac stolarskich. Dziś głównym produktem stają się wiaty przystankowe i ławki, zamawiane przez gminy. Spółdzielnia stara się skoncentrować na tym obszarze, ponieważ wiąże się on z szansą stałych zamówień i dostosowanych do rozmiarów i wydolności produkcyjnej przedsiębiorstwa. Spółdzielnia jest już sporą firmą i nie może się uzależnić od jednostkowych zleceń, które nie zagwarantują jej bezpieczeństwa ekonomicznego.

– Pierwsze przystanki zostały wykonane w 2010 roku na zamówienie wójta gminy Wilkołaz. Zlecenie wydawało się nam odważne, ale zdecydowaliśmy się zaryzykować. Wykonaliśmy trzy wiaty według własnego projektu. W roku 2011 wykonaliśmy już następne dla kolejnych gmin Lubelszczyzny (Borzechów, Niedrzwica Duża). Oceniamy, że zapotrzebowanie na tego typu inwestycje będzie rosnąć. Wykonujemy również remonty przystanków zdewastowanych – mówi Zbigniew Drążkowski.

W spółdzielni socjalnej członkowie wspólnoty odbywają program praktycznej nauki zawodu. Na koniec 2010 roku spółdzielnia zatrudniała trzech pracowników na pełnych etatach oraz pięciu-siedmiu praktykantów w różnym wymiarze czasu pracy.
W prowadzeniu spółdzielni socjalnej najistotniejsza jest możliwość uzyskiwania dochodu, który zapewni wspólnocie niezależność finansową. Jest to główny cel ekonomiczny powołania spółdzielni.
 

DZIAŁALNOŚĆ POZOSTAŁA

Sklep, funkcjonujący w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego Stowarzyszenia Emaus, prowadzi sprzedaż rzeczy używanych, takich jak odzież, meble, bibeloty, sprzęt AGD/RTV. Przedmioty te pozyskiwane są podczas zbiórek publicznych, organizowanych za zgodą prezydenta Lublina. Mieszkańcy Lublina oraz okolic dzwonią do sklepu i umawiają się na oddanie sprzętów, które odbiera do nich ciężarówka stowarzyszenia. Następnie rzeczy te są sortowane w magazynie – niektóre mogą zostać od razu wystawione w sklepie, inne wymagają wcześniejszej renowacji bądź naprawy, a przedmioty zniszczone, nienadające się na sprzedaż, są wywożone na śmietnik. W związku z dosyć wysokim kosztem wywozu zniszczonych rzeczy ustalony został specjalny cennik dla tych klientów, którzy są zainteresowani jedynie pozbyciem się zużytych sprzętów z domu. W sklepie sprzedawane są również artykuły przekazywane stowarzyszeniu przez wspólnoty Emaus z Europy Zachodniej (w 2010 roku odebrano 12 takich transportów). Osoby pracujące przy zbiórce publicznej nie są zatrudnione w podmiocie realizującym zbiórkę i nie pobierają z tego tytułu wynagrodzenia – nie pozwala na to prawo. Jednak członkowie Emaus chętnie angażują się w działalność sklepu mimo braku wynagrodzenia, ponieważ w ten sposób przyczyniają się do rozwoju wspólnoty, w której mieszkają i której są beneficjentami.

Powiatowy Ośrodek Wsparcia (POW) jest prowadzony przez Fundację „Między Nami”, oferuje profesjonalną pomoc specjalistyczną dla niemal wszystkich członków wspólnoty spełniających kryteria uczestnictwa. Zapewnia pomoc terapeutyczną, psychiatryczną, socjalną, pedagogiczną, a także organizację czasu wolnego. – Kluczową jednostką całego systemu wsparcia Emaus jest Ośrodek Wsparcia – podkreśla Zbigniew Drążkowski. POW monitoruje funkcjonowanie domów wspólnotowych i nimi zarządza.

Warsztaty Terapii Zajęciowej, realizowane przez fundację, skierowane są do osób niepełnosprawnych intelektualnie z terenów wiejskich. Podczas zajęć w pracowniach: plastycznej, kulinarnej, ceramicznej, stolarskiej i rękodzieła podopiecznych przygotowuje się do sprawnego funkcjonowania w codziennym życiu. Dodatkowo uczestnicy WTZ biorą udział w zajęciach z psychologiem i pedagogiem, a także w treningu ekonomicznym. WTZ oferuje im również możliwość podejmowania aktywności sportowych czy turystycznych.
 

RELACJE WEWNĘTRZNE/ZARZĄDZANIE

Domownicy (mieszkańcy wspólnoty) zamieszkują 3 domy wspólnotowe: dwa w Krężnicy Jarej i jeden w Lublinie. Wszystkie osoby zdolne do jakiejkolwiek pracy – w miarę swoich możliwości – pracują w ogrodzie, wykonują obowiązki domowe, prowadzą zbiórkę rzeczy używanych, pracują w sklepie oraz w Spółdzielni Socjalnej Emaus (do 30 września 2010 roku – w warsztatach produkcyjno-usługowych przedsiębiorstwa społecznego Emaus). Wspólnota prowadzi więc swoiste przedsiębiorstwo rodzinne, w którym panują również rodzinne relacje.

W spółdzielni socjalnej decyzje – po uwzględnieniu opinii pracowników – podejmowane są przez Zarząd Spółdzielni, czyli przedstawicieli stowarzyszenia i fundacji.

W wypadku stowarzyszenia najważniejsze decyzje podejmowane są przez Walne Zgromadzenie Członków (19 osób) oraz Zarząd, którego członkowie wykonują swoje obowiązki społecznie, nie otrzymując z tego tytułu żadnych wynagrodzeń. Bieżącą pracą całego systemu wsparcia wykluczonych w lubelskim Emaus zarządza dyrektor stowarzyszenia i jednocześnie prezes spółdzielni Zbigniew Drążkowski, który podkreśla: – Bez zaangażowania członków wspólnoty i jej przyjaciół niemożliwe byłoby osiągnięcie takiego poziomu rozwoju organizacyjnego i gospodarczego wszystkich naszych organizacji. To stanowi o specyficznym, demokratycznym sposobie zarządzania w Krężnicy Jarej.
 

WSPÓŁPRACA Z LOKALNYM ŚRODOWISKIEM

Od chwili podjęcia działalności najpierw Fundacja „Miedzy Nami” (1990 rok), potem Stowarzyszenie Emaus (1995 rok), a obecnie również Spółdzielnia Socjalna Emaus aktywnie uczestniczą w życiu środowiska lokalnego Lublina i powiatu lubelskiego. Fundacja i stowarzyszenie są członkami założycielami Forum Lubelskich Organizacji Pozarządowych i brały udział w wielu wspólnych inicjatywach i przedsięwzięciach środowiskowych; spółdzielnia jest członkiem Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych. Wymienione organizacje realizowały znaczące projekty w partnerstwie z instytucjami publicznymi – urzędami pracy, ośrodkami pomocy społecznej, Lubelską Izbą Rzemieślniczą i innymi. Stowarzyszenie podejmowało różnorodne formy działalności na rzecz lokalnego środowiska, które zaowocowały powstaniem nowych organizacji pozarządowych (Klub Abstynenta „Alternatywa”, Stowarzyszenie Twórców Kultury „Czerwone Susły”, przedszkole „Niezapominajka”). Poszczególne jednostki organizacyjne, zwłaszcza WTZ oraz Powiatowy Ośrodek Wsparcia, na co dzień współpracują z jednostkami pomocy społecznej w ramach swoich kompetencji. Lata współpracy i doświadczeń stanowią solidny fundament działalności całego lubelskiego Emaus oraz decydują o jego pozycji i szansach dalszego rozwoju.

Stowarzyszenie Emaus jako członek światowego ruchu współpracuje z wieloma zachodnimi wspólnotami, ale także z ukraińską organizacją Oselya, która powstała zainspirowana działalnością stowarzyszenia i dziś również jest członkiem ruchu Emaus.
 

MARKETING

Głównym klientem spółdzielni socjalnej są samorządy. Zlecenia od nich są pozyskiwane m.in. dzięki pozycji osiągniętej przez nią na rynku, ale także dzięki osobistym kontaktom lidera Zbigniewa Drążkowskiego. Ważne są przy tym utrzymywanie wyrobionej już marki i dbałość o wysoką jakość produktów – klient musi być zadowolony. Po zrealizowanej usłudze spółdzielnia występuje o referencje, które są przedstawiane kolejnym klientom, poza tym prosi o polecanie własnej oferty potencjalnym odbiorcom. Władze spółdzielni śledzą także przetargi ogłaszane w biuletynach informacji publicznej. Osoby indywidualne zgłaszają się same, często dzięki poleceniu przez innych klientów. Jedyną stałą formą reklamy usług spółdzielni socjalnej jest prowadzona strona internetowa.

Ulotki reklamujące spółdzielnię rozdawane są sporadycznie. Czasami przygotowywane są artykuły prasowe, głównie w prasie regionalnej, choć pojawiają się również informacje w gazetach ogólnopolskich.
 

FORMA PRAWNA

Spółdzielnia Socjalna Emaus została utworzona przez dwa podmioty prawne (Stowarzyszenie Emaus i Fundację „Między Nami”). Kontynuuje działalność funkcjonującego wcześniej przedsiębiorstwa społecznego o tym samym profilu. Jest niezależna od instytucji i środków publicznych.

Stowarzyszenie Emaus prowadzi nieodpłatną działalność pożytku publicznego (wspólnota, akcje solidarnościowe) oraz działalność odpłatną (sklep, recykling).

Fundacja „Między Nami” nie prowadzi działalności gospodarczej.
Zyski wypracowane przez Spółdzielnię Socjalną Emaus przeznaczane są na cele statutowe.


>>Więcej o spółdzielni socjalnej jako formie prawnej
>>Więcej o stowarzyszeniu jako formie prawnej
>>Więcej o fundacji jako formie prawnej

FINANSE

Działalność Spółdzielni Socjalnej Emaus – jako kontynuatorki przedsiębiorstwa Emaus – jest prowadzona w sposób ciągły, regularny, w oparciu o dostępne instrumenty ekonomiczne. Dążenie do samowystarczalności ekonomicznej jest jednym z priorytetów – obecnie spółdzielnia ponosi ryzyko ekonomiczne swoich działań. Spółdzielnia zatrudnia trzech pracowników etatowych, sześć osób realizuje w niej program praktycznej nauki zawodu. Brak środków w urzędach pracy (środki Funduszu Pracy w 2011 roku zostały zredukowane do 30% środków, jakimi dysponowały urzędy w 2010 roku!) uniemożliwia szybszy rozwój kadrowy spółdzielni.

Poniżej przedstawiamy dane finansowe w rozwijanej tabeli.

Koszty uruchomienia przedsięwzięcia / Składniki majątku stanowiące przekazaną zorganizowaną część przedsiębiorstwa 426 000 zł
  • środki trwałe (maszyny stolarskie: formatówka, piła taśmowa, szlifierka, ciągnik Ursus, bus Volkswagen i inne)
  • inwestycja w toku (stolarnia)
  • materiały do produkcji stolarskiej
  • wyroby gotowe (produkty stolarskie)
  • należności (wpłacone do spółdzielni w kolejnym roku)

57 800 zł
296 800 zł
4 700 zł
63 300 zł
3 400 zł
Spółdzielnia powstała na bazie istniejącego przedsiębiorstwa stolarskiego prowadzonego przez Stowarzyszenie Emaus: tzw. zorganizowana część przedsiębiorstwa została wniesiona do spółdzielni aportem w zamian za objęcie udziałów spółdzielczych przez stowarzyszenie. Na wartość tego przedsiębiorstwa składały się wymienione wyżej składniki majątku.
Bezzwrotne źródła finansowania uruchomienia przedsięwzięcia
  • aport zorganizowanej części przedsiębiorstwa na podstawie umowy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w zamian za objęcie udziałów spółdzielczych

426 000 zł

 

426 000 zł

Koszty działalności gospodarczej w 2010 roku 36 000 zł
  • koszty stałe (amortyzacja, usługi obce, podatki i opłaty, wynagrodzenia,ubezpieczenia społeczne)
  • koszty zmienne (koszty wynagrodzeń mistrza zawodu i osób reintegrowanych)


24 700 zł

11 300 zł

Przychody z działalności gospodarczej w 2010 roku 41 400 zł
  • sprzedaż usługi wynajmu samochodu
  • sprzedaż produktów (półki, krzesła, wiaty przystankowe, regały, karnisze itp.)
  • darowizna od osoby fizycznej
2 400 zł

38 100 zł
900 zł
Wynik finansowy 5 400 zł
Spółdzielcy oceniają, że zakończenie pierwszego roku, a formalnie 3 miesięcy działania wynikiem dodatnim jest sukcesem. Zysk jest jednak zbyt niski, by zapewnić bezpieczeństwo ekonomiczne. Warto dodać, że dodatni wynik finansowy nie jest jedynym celem spółdzielni, która zatrudnia osoby zagrożone wykluczeniem społecznym – członków wspólnoty Emaus z Krężnicy Jarej.
Stopień samowystarczalności ekonomicznej 98%
Działalność gospodarcza jest zdecydowanie najważniejszym dla spółdzielni źródłem dochodów. Rozważane są inne formy działalności: spółdzielcy chcą, żeby ich przedsiębiorstwo uzyskało status zakładu rzemieślniczego, wówczas będzie mogło prowadzić działalność w ramach szkolnictwa zawodowego, co rozszerzy ofertę świadczonych usług. Warunkiem – już spełnionym – jest zatrudnienie mistrza rzemieślniczego.
Rentowność działalności gospodarczej 11%
W ocenie spółdzielców skala działalności wymaga wyższych i stabilnych obrotów – obecnie obroty są za niskie w stosunku do rozmiaru przedsiębiorstwa i ponoszonych kosztów stałych (w roku 2010 były na poziomie 60–70% kosztów całkowitych). Spółdzielnia potrzebuje czasu na mocniejsze wejście w rynek, ustabilizowanie zleceń, jest w trakcie budowania rynku zbytu swoich produktów.

 

REZULTATY

W spółdzielni pracuje łącznie 8 osób, w tym stolarzy mistrz stolarski zatrudniony na umowę o pracę. Spoza wspólnoty zatrudniony jest również pracownik administracyjny, który zajmuje się także projektowaniem i kalkulacją produktów oraz zaopatrzeniem. Pozostałe osoby realizują program praktycznej nauki zawodu. W roku 2011 dwie osoby podjęły pracę na otwartym rynku.

We wspólnocie mieszka 30 osób, w tym 3 małych dzieci oraz 6 osób upośledzonych umysłowo. Liczba beneficjentów się zmienia. Dodatkowo 4 osoby korzystają z pomocy socjalnej oraz pracują na rzecz wspólnoty, jednakże nie mieszkają w niej, ponieważ nie są w stanie bądź nie chcą spełnić rygorów życia wspólnotowego.

W sklepie pracuje 10–13 osób. Dwóch pracowników zatrudnionych jest na podstawie umowy o pracę (jeden w stowarzyszeniu, a drugi w fundacji). Pozostałe osoby są członkami wspólnoty i mają status wolontariuszy. Dochód ze sklepu (zbiórki publicznej) w całości jest przeznaczony na pokrycie kosztów utrzymania wspólnoty. Pozostali członkowie wspólnoty (ok. 10 osób) pracują w gospodarstwie domowym, tzn. gotują, sprzątają, zajmują się ogródkiem warzywnym i kwiatowym. Liczba osób pracujących w sklepie, spółdzielni socjalnej czy gospodarstwie domowym jest zmienna i uzależniona od zapotrzebowania w danej chwili oraz liczby mieszkańców wspólnoty.

Na zajęcia w Warsztatach Terapii Zajęciowej uczęszcza 36 osób niepełnosprawnych intelektualnie, z czego 4 beneficjentów mieszka we wspólnocie. Pozostałe osoby są dowożone samochodem fundacji bądź dojeżdżają w inny sposób z miejsca swojego zamieszkania.

Z usług i opieki Powiatowego Ośrodka Wsparcia korzysta 28 osób.
 

PLANY NA PRZYSZŁOŚĆ

Obecnie (czerwiec 2011 roku) działalność spółdzielni generuje środki wystarczające jedynie na pokrycie kosztów bieżącego funkcjonowania. W związku z tym w najbliższym czasie nie planuje się kolejnych inwestycji. Jednak zarządzający spółdzielnią mają nadzieję, że w przyszłości będą mieli możliwość uzyskania środków z Funduszu Pracy (mimo wszystko!) oraz ze środków powstającego funduszu pożyczkowego dla podmiotów ekonomii społecznej.

Pewne plany są także związane z nowymi formami działalności – uzyskaniem statusu zakładu rzemieślniczego, wówczas spółdzielnia będzie mogła prowadzić działalność w ramach szkolnictwa zawodowego, rozszerzając ofertę świadczonych dotychczas usług.
 

WSKAZÓWKI/RADY/WNIOSKI

– Ważne jest zrobić analizę SWOT (od ang. słów oznaczających: mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia). Rzetelnie, bez oszukiwania samego siebie. Jeśli się za to [przedsiębiorstwo społeczne] brać, to z pełną świadomością. Nie namawiać, nie przekonywać wszystkich, że będzie świetnie. Mierzyć siły na zamiary. Zdecydowanie jestem obecnie zwolennikiem tworzenia spółdzielni socjalnych przez osoby prawne. Bo osoby prawne, jak w naszym przypadku, dorobiły się jakiegoś majątku, więc jest jakiś kapitał, jest w tym jakieś doświadczenie i bezpieczeństwo formalno-organizacyjne. Trzeba więc przede wszystkim zwrócić uwagę na realia – nie pobożne życzenia, bujna wyobraźnia, po prostu realia – twierdzi Zbigniew Drążkowski.

Lider wskazuje również na kluczową – w początkowym okresie działalności – rolę kapitału własnego. Jego zdaniem wsparcie finansowe przekazywane z Funduszu Pracy dla każdego członka spółdzielni jest niewystarczające. – Takie środki rozchodzą się w 2–4 miesiące, w zależności oczywiście od rodzaju działalności. Po 4 miesiącach nie ma środków, a gdzie jest czas potrzebny na wejście na rynek?

Wskazuje także, że spółdzielnia socjalna utworzona przez dwa podmioty prawne nie otrzymuje żadnego dofinansowania. Wsparcie otrzymują jedynie osoby w niej zatrudnione, które stają się jej członkami. Dlatego tak ważna jest dokładna i racjonalna analiza planowanej działalności. Wśród założycieli musi być olbrzymia determinacja i motywacja. A członkowie spółdzielni powinni mieć nie tylko kompetencje w obszarze prowadzonej działalności, np. w gastronomii, lecz także umiejętność planowania wydatków, projektowania wyrobów, promocji, współdziałania oraz umiejętność dobrej komunikacji wewnątrz podmiotu czy negocjacji warunków współpracy z klientami.

Autor: Mateusz Przywara
Informacje zbierane w czerwcu 2011 roku

 

cele/misja

Integracja społeczna i zawodowa oraz pomoc osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym poprzez życie we wspólnocie i wspólną pracę

działalność

Produkty i usługi wykonywane przez warsztat stolarski, ślusarsko-spawalniczy, betonowy i tartak

forma prawna

Spółdzielnia socjalna osób prawnych utworzona przez stowarzyszenie i fundację

dane teleadresowe

Spółdzielnia Socjalna Emaus, tel.: 81-511-91-31, email: , www.spoldzielniaemaus.pl

osoba do kontaktu

Zbigniew Drążkowski – prezes spółdzielni

rozpoczęcie działalności

2010 rok