Ekonomia społeczna zawiera elementy ważne dla wielu tradycji: lewicowych, prawicowych, konserwatywnych, liberalnych, socjaldemokratycznych, republikańskich, komunitariańskich, katolickiej nauki społecznej...
Manifest Ekonomii Społecznej

Krajowy Program Rozwoju Ekonomii Społecznej - zobacz, jak się zmienia
KRZYSZTOF CIBOR
aktualizacja: 23.01.2013
Zmieniona diagnoza i uszczegółowione cele, rezygnacja z dotychczasowego pomysłu Krajowego Centrum Ekonomii Społecznej, bardziej elastyczna wizja instrumentów finansowych – to tylko niektóre efekty prac nad nową wersją Krajowego Programu Ekonomii Społecznej, która jest odpowiedzią na konsultacje dokumentu. Zmienione założenia KPRES i obszary kontrowersji poznamy na seminarium konsultacyjnym 4 lutego 2013 w Warszawie.

Zaproszenie na seminarium >

Kontrowersje

Projekt Krajowego Programu Rozwoju Ekonomii Społecznej został przygotowany przez Cezarego Miżejewskiego i grupę strategiczną Zespołu do spraw rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej jeszcze w 2012 roku. W założeniu grupy KPRES, po zaakceptowaniu przez Zespół, miałby się stać programem rządowym, definiującym cele rozwoju  ekonomii społecznej i proponującym narzędzia za pomocą których władza publiczna miałaby ten rozwój wspierać.

Latem 2012 roku projekt poddano konsultacjom on-line, przedstawiciele grupy prowadzili też szereg spotkań z przedstawicielami sektora ekonomii społecznej. Dyskusja nad projektem KPRES odbyła się również podczas VI Ogólnopolskich Spotkań Ekonomii Społecznej w październiku 2012 roku w Krakowie. Podczas konferencji kilka występujących na niej osób dość ostro skrytykowało niektóre zapisy Programu. Rónież w czasie konsultacji online, mimo zasadniczo pozytywnych ocen projektu, pojawiały się krytyczne uwagi.

W raporcie z konsultacji jego autorzy przyznawali kilka razy rację krytykom. „Szczególnie dużo uwag o charakterze negatywnym dotyczyło diagnozy oraz sposobu sformułowania celów KPRES Oba te rozdziały wymagają ponownego zredagowania” – czytamy w raporcie.

Autorzy raportu przyznali też, że szczególną uwagę, należy zwrócić na system wsparcia ekonomii społecznej. „Niewykluczone iż obecne spojrzenie oparte na status quo, wymaga podejścia innowacyjnego, i ponownego przyjrzenia się efektywności systemu”.

Na ten ostatni temat wypowiadała się między innymi Kujawsko-Pomorska Federacji Organizacji Pozarządowych: „Należy rozwijać społeczeństwo obywatelskie, a nie uczyć uzależnienia od państwa i jego wsparcia. Tymczasem większość zaproponowanych w projekcie rozwiązań nie uczy zaradności i gospodarności, ani też chęci niesienia wsparcia i pomocy”.

Krytykowano również m.in. niewystarczająco elastyczne podejście do finansowania i pomysł powołania Krajowego Centrum Ekonomii Społecznej, jako zbyt centralistycznego i odgórnego myślenia o ekonomii społecznej.

Praca w toku

We wrześniu zeszłego roku skład Zespołu został zmieniony i poszerzony. Na nowo też ukonstytuowały się poszczególne grupy robocze. Znacznie zwiększyła się liczba osób pracująca nad KPRES. W skład grupy weszły również osoby, które otwarcie krytykowały dotychczasowy kształt programu (prace grupy nadal moderuje Cezary Miżejewski).

Od jesieni trwają dość intensywne prace, w wyniku których treść programu zmienia się. Obecny stan prac zostanie przedstawiony przez Cezarego Miżejewskiego podczas seminarium organizowanego przez Instytut Spraw Publicznych i Stałą Konferencję Ekonomii Społecznej 4 lutego 2013 roku.

W trakcie prac poszerzono m.in. zakres diagnozy. Członkowie grupy przyjrzeli się istniejącym danym, ale również zaczęli pozyskiwać nowe. Już teraz wiadomo, że sama część diagnostyczna może drastycznie przebudować obowiązujący obraz polskiej ekonomii społecznej. Na podstawie danych GUS można m.in. wywnioskować, że jedynie ok. 2% miejsc pracy w III sektorze jest finansowane ze środków unijnych, co przeczy często powtarzanym opiniom. Zespół czeka również na szczegółowe dane dotyczące m.in. kosztów wsparcia w OWESach i efektywności Zakładów Aktywności Zawodowej.

Dość istotnie zostały przebudowane cele. KPRES nie ma już za zadanie doprowadzenia do uczynienia z ekonomii społecznej widzialnego elementu rzeczywistość gospodarczo-społecznej Polski w 2020. Obecnie mowa jest m.in. o konkretnej liczbie nowych miejsc pracy w przedsiębiorstwach społecznych i sektorze ekonomii społecznej.

Inna infrastruktura wsparcia

Zupełnie na nowo pomyślana jest infrastruktura wsparcia – choć ten element wciąż czeka na dopracowanie. Pomysł na to, jak wyglądałoby wsparcie proponowane w KPRES przedstawił Cezary Miżejewski w rozmowie z portalem Ekonomiaspoleczna.pl:

– Nasz błąd polegał na tym, że chcieliśmy stworzyć super instytucje, które ogarną wszystko – uważa Miżejewski i proponuje budowę trzystopniowego systemu wsparcia świadczącego różne usługi. Pierwsza, najliczniejsza grupa OWESów służyłaby animacji i pobudzaniu inicjatyw lokalnych (również nieformalnych). Mogłoby ich być w kraju nawet około stu.
Drugi poziom infrastruktury wsparcia to podmioty przygotowujące już konkretnie do utworzenia przedsiębiorstwa społecznego i jego profesjonalizacji. Urzędy Pracy kierowałyby do takich OWESów osoby i grupy chcące założyć spółdzielnię socjalną czy inne przedsiębiorstwo. I wreszcie na trzecim poziomie OWESy zajmowałyby się wspieraniem istniejących przedsiębiorstw społecznych. Te instytucje, których w skali kraju nie powinno być więcej niż kilkanaście, powinny zdaniem Miżejewskiego wykazywać się najwyższym profesjonalizmem, prowadzić działalność gospodarczą, spełniać standardy ISO itp.

Co ważne, na każdym poziomie OWESów byłyby zdefiniowane inne rezultaty, a wynagrodzenie dla instytucji byłoby skorelowane z osiągnięciem tych rezultatów.
Podczas spotkań grupy pojawiały się dodatkowo propozycje, by w kraju utworzono również kilka instytucji zajmujących się wymyślaniem, tworzeniem i testowaniem innowacyjnych rozwiązań w zakresie ekonomii społecznej.

Jeśli mowa o infrastrukturze wsparcia warto podkreślić, że w projekcie zmienił się również pomysł na podmiot monitorujący postępy programu i rozwoju ekonomii społecznej. Nie będzie już nim - tak jak proponowano wcześniej - umocowane w MPiPS krajowe centrum, a składające się z przedstawicieli różnych sektorów społeczno-publiczne ciało.

Wciąż dużo do zrobienia

Grupa strategiczna korzysta też z wyników prac grupy finansowej i zmienia zapisy KPRES dotyczące instrumentów finansowych. Już wiadomo, że nie będą to tylko pożyczki i poręczenia. Większy nacisk położono również na prywatne i społeczne źródła kapitału.

Innym wątkiem, który mocniej pojawił się w KPRES po OSES w Krakowie, jest znaczenie grup nieformalnych i ruchów miejskich, na co zwracał uwagę Krzysztof Herbst.
Jak zauważył na jednym z ostatnich spotkań grupy strategicznej Cezary Miżejewski, jeśli program zostanie przyjęty przez rząd, pociągnie to za sobą konieczność zmiany wielu obowiązujących aktów prawnych. - Chcemy naszym projektem zrobić trochę więcej, niż tylko zbudować podstawy finansowania ekonomii społecznej. Chcemy zmienić nieco naszą rzeczywistość społeczno-gospodarczą.

O tym, w jakim kierunku zmiany te będą szły, czy ich wizja jest realna i w jaki sposób przełoży się na funkcjonowanie istniejących przedsiębiorstw społecznych, będzie można dowiedzieć się już 4 lutego podczas seminarium w siedzibe Związku Lustracyjnego Spółdzielni Pracy w Warszawie.

Krzysztof Cibor, Ekonomiaspoleczna.pl
 

PROGRAM SEMINARIUM

Instytut Spraw Publicznych w imieniu Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej zaprasza na seminarium konsultacyjne projektu Krajowego Programu Ekonomii Społecznej

Kiedy: 4 lutego 2013, Warszawa
Gdzie: Dom Spółdzielczości Pracy, ul. Żurawia 47, Warszawa, Sala 203

11:00-11:10
Otwarcie seminarium i powitanie uczestników – Henryk Wujec, przewodniczący
Stałej Konferencji Ekonomii Społecznej

11:10-11:20
Przedstawienie celu spotkania i jego zasad – Filip Pazderski Instytutu Spraw Publicznych

11:20 – 12:00
Przedstawienie projektu Krajowego Programu Rozwoju Ekonomii Społecznej – Cezary Miżejewski, przewodniczący Grupy Strategicznej Zespołu do spraw rozwiązań systemowych w zakresie ekonomii społecznej

12:00-12:30
Wprowadzenie do dyskusji:

• Joanna Wardzińska -Towarzystwo Inwestycji Społeczno Ekonomicznych S.A.
• Przedstawicielka Ośrodków Wsparcia Ekonomii Społecznej
• Tomasz Schimanek - Instytut Spraw Publicznych
• Krzysztof Herbst - Fundacja Inicjatyw Społeczno Ekonomicznych

12:30 – 14:00

Dyskusja moderowana w czterech głównych blokach zagadnień:

• Zakres przedmiotowy: cele, priorytety, kierunki działań
• Definicja ekonomii społecznej, odbiorcy wsparcia
• Proponowane mechanizmy wsparcia finansowego i infrastrukturalnego ekonomii społecznej
• Finansowanie i system realizacji KPRES

14:00-14:20

Komentarz do dyskusji – Cezary Miżejewski

14:15-14:30

Podsumowanie spotkania – Henryk Wujec

14:30 Lunch

Uprzejmie prosimy o potwierdzenie uczestnictwa w spotkaniu do dnia 28 stycznia 2012 roku, do godz. 16:00 przesyłając zgłoszenie mailem na adres: lub telefonicznie (22) 556 42 70.

Seminarium organizowane jest w ramach projektu partnerskiego „Zintegrowany system wsparcia ekonomii społecznej”

KOMENTARZE (0) / DODAJ KOMENTARZ